[ لزوم كنترل زبان ازگفتارهاى ناروا ] وَإيّاكُمْ أنْ تُزْلِقُوا ألْسِنَتَكُمْ بِقَوْلِ الزُّورِ وَ الْبُهْتانِ وَالإثمِ وَالْعُدْوَانِ ؛ فَإنَّكُمْ إنْ كَفَفْتُمْ ألْسِنَتَكُمْ عَمَّا يَكْرَهُهُ اللَّهُ مِمَّا نَهَاكُمْ عَنْهُ كَانَ خَيْراً لَكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْ مِنْ أنْ تُزْلِقوا أَلْسِنَتَكُمْ بِهِ ؛ فَإنَّ زَلَقَ اللِّسَانِ فِيمَا يَكْرَهُ اللَّهُ وَ مَا يَنْهَى عَنْهُ مرْدَاةٌ لِلْعَبْدِ عِنْدَ اللَّهِ وَ مَقْتٌ مِنَ اللَّهِ ، وَ صُمٌّ وَ عُمْىٌ وَ بُكْمٌ يُورِثُهُ اللَّهُ إيَّاهُ يَوْمَ الْقيامَةِ ، فَتَصِيرُوا كَمَا قَالَ اللَّه : « صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ » « 1 » يَعْنِى لا يَنْطِقُونَ ، وَ لا يُؤذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ . و حذر كنيد از آن كه زبان خود را تند سازيد به گفتن دروغ و افتراى بر مردم و سخن گفتنى كه متضمّن معصيتى يا ظلم بر احَدى بوده باشد ( و در بعضى [ نسخه‌ها ] « تزلقوا » به زاى هَوَّز است ؛ يعنى : حذر كنيد از لغزانيدن زبان و « زور » به معنى باطل مىباشد و تفسير قول الهى كه : « وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ » « 2 » ، در حديث ، به نهى از غنا ، يعنى خوانندگى واقع شده ، چنانچه إن شاء اللَّه تعالى ، مذكور مىشود ) ؛ زيرا كه اگر چنانچه زبان خود را نگاه داريد از آنچه خدا را خوش نمىآيد و شما را از آنها نهى فرموده ، بهتر است از براى شما در پيش خداى تعالى ، از آن كه زبان خود را تند سازيد و طلاقت دهيد يا بلغزانيد به گفتن آن نوع چيزها ؛ زيرا كه اين معنى ، محل يا موجب هلاك بنده است در پيش خداى - عزَّ و جلَّ - و باعث دشمن داشتن خداى تعالى است مر بنده را ، و موجب آن است كه خداى تعالى ، آن بنده را كَر و كور و گُنگ سازد در روز قيامت . پس آنچنان خواهيد شد كه خداى تعالى در كلام مجيد ، در وصف جمعى فرمود كه : « ايشان ، كَران و گُنگان و كوران‌اند . پس ايشان ، سخن نمىتوانند گفت » و رَجْعِ قول ، جواب گفتن است يا مراد ، آن است كه بعد از گُنگى ، رجوع به سخن گفتن نمىكنند . و در بعضى از نسخ ، « لا يعقلون » به جاى « لا يرجعون » است و آيه به هر دو نحو ، در سورهء البقره [ آمده ] است ، و معنى ، آن خواهد بود كه از دهشت و حيرت ، نمىفهمند و نمىدانند كه چه بگويند و ايشان را رخصت نمىدهند كه عذر از اعمال بدِ خود بخواهند ، و غرض از اين كلام ، نهى و تحذير از جميع انواع سخن‌هاى بد است و اوّلِ آنها دروغ گفتن است ، چنانچه ظاهر لفظ است .

--> ( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 18 . ( 2 ) . سورهء حج ، آيهء 30 .